تغییر روند توجه سازمان‌ها از منابع مالی به سرمایه‌های انسانی، فراهم آمدن زمینه‌های تراكم و حتی انفجار اطلاعات از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات در سازمان‌ها، الزام و اهمیت مدیریت دانش را بیش از گذشته به رخ كشیده است. استخراج اطلاعات مناسب از میان انبوه داده‌ها و تبدیل آنها به دانش مورد نیاز سازمان، بویژه در تصمیم‌گیری‌های سازمانی، نیازمند استفاده از روش‌های نوین در این حوزه است. داده‌كاوی1 یكی از این ابزار و رویكردهاست كه در فضای مدیریت دانش سازمان‌ها به كشف دانش از پایگاه داده‌ها كمك می‌كند.

نویسنده : مسعود بینش

این مقاله نشان می‌دهد كه نظام مدیریت دانش تأثیر بسزایی بر مزایای رقابتی، تصمیم‌گیری و یادگیری سازمانی دارد. نتایج این بررسی نشان می‌دهد كه متغیرهای مستقل و وابسته تصمیم‌گیری، یادگیری سازمانی و مزایای رقابتی، تحت تأثیر این مدل قرار دارند. این پایگاه به ترتیب 45درصد واریانس اندازه‌گیری درست، 41درصد واریانس سازمانی 87درصد واریانس مزایای رقابتی را نشان می‌دهد و نقش مهمی در تقویت مزایای رقابتی ایفا می‌كند. در این مقاله, بر اساس یافته‌های تحقیق, در زمینه موارد علمی و نظری بحث و بررسی شده‌ است.

* نویسنده : كاظم جعفری

یكی از آخرین فناوری‌های اطلاعاتی در زمینه تحول سازمان‌ها، سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان یا 1ERP است. هدف اصلی این فناوری، نفوذ فناوری اطلاعات در تمامی مراحل فعالیت‌های سازمان یا بنگاه اقتصادی است تا منابع مختلف بتوانند با یكدیگر و رعایت تبادلات منطقی بین هم، خروجی یكپارچه‌ای را ارائه دهند.

سیستم‌های اطلاعاتی كارا و یكپارچه‌ای كه بتوانند تمامی فعالیت‌ها و وظایف موجود در یك سازمان را تحت پوشش قرار داده و اطلاعات لازم و ضروری را بموقع در اختیار استفاده‌كنندگان آن قرار دهند، از جمله ابزار مفیدی هستند كه سازمان‌ها برای افزایش قابلیت‌های خود، بهبود عملكرد، تصمیم‌گیری بهتر و دستیابی به مزیت رقابتی، از آنها استفاده می‌كنند. در این میان، سیستم‌های ERP جزء آخرین ابزار مدیریتی هستند كه قادر است اطلاعات موجود در سازمان را با استفاده از IT در تمام حوزه‌های فعالیت سازمان، به‌طور یكپارچه و منسجم جمع‌آوری كرده و اطلاعات و نتایج حاصل از آن را در اختیار استفاده‌كنندگان آن در سطوح مختلف سازمان قرار دهد. این سیستم‌ها را می‌توان جزئی از ثمره‌های جدید IT در یك دهه گذشته دانست كه با پیشرفت مداوم، بسرعت در حال دگرگونی و تكامل است.
در این مقاله، سیستم فناوری اطلاعات و نقش آن در برنامه‌ریزی منابع سازمان را بررسی كرده‌ایم. در مورد سیر تكاملی ERP توضیح مختصری داده و در ادامه، كاركردها و روش‌های اجرا، مزایای پیاده‌سازی، تعامل و سازگاری سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان با تجارت الكترونیك و جایگاه آن در لایه‌های نرم‌افزاری و سیستم‌های اطلاعاتی مطالبی را ذكر كرده‌ایم. سپس به بررسی توسعه برنامه‌ریزی منابع سازمان و نقش IT در توسعه ERP و شكل‌گیری ERP توسعه یافته (ERPII) پرداخته‌ایم. در خاتمه نیز به دلایل شكست پروژه‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان و موانع اصلی موجود در پیاده‌سازی سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان اشاره می‌كنیم.

* نویسنده : سیدابوالفضل جعفری‌نژاد

سازمان‌ها، اهدافی مختلف دارند و ممکن است واجد ترکیبی از اهداف باشند. لذا نیاز روزافزون به اطلاعات صحیح و بهنگام برای بکارگیری در فرایند تصمیم‌گیری مدیران، به‌مقوله‌ای اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است. دراین زمینه، سیستم اطلاعات مدیریت، منبع اصلی ارائه اطلاعات به‌شمار می‌آید. سیستم حسابداری مدیریت به‌عنوان مهمترین زیرمجموعه این سیستم، اطلاعات مالی و غیرمالی متنوعی را در اختیار استفاده‌کنندگان این نوع اطلاعات، بویژه «مدیران هر سازمان» قرار می‌دهد. از این‌رو، در این مقاله ابتدا به تعریف حسابداری مدیریت و مباحث اصلی موجود آن پرداخته، سپس نقش حسابداری مدیریت در دستیابی سازمان به اهداف خود را بیان می‌داریم.

سازمان‌ها با توسعه تکنولوژی در صنایع و ایجاد تغییر و تحول در سیستم‌های تولید، با پیچیدگی و تغییراتی شدید روبه‌رو شده‌اند. وسعت این تغییرات به‌گونه‌ای است که مدیریت به‌تنهایی نمی‌تواند شناختی کافی در مورد محیط خود در سازمان داشته باشد. به‌همین دلیل، ضرورت پیدا کرده است که سیستمی به‌وجود آید تا مدیریت را در امر شناسایی مشکل، تعیین اهداف، شناسایی دقیق مسئله، تعریف راه‌حل‌های ممکن، ارزیابی راه‌حل‌ها، انتخاب راه‌حل بهینه و اجرا، کنترل و ارزیابی آن کمک کند. سیستم اطلاعات مدیریت و سیستم‌های حمایت از تصمیم‌گیری، باهمین‌منظور به‌وجود آمده و توسعه یافته‌اند. سیستم اطلاعاتی حسابداری مدیریت نیز در همین‌زمینه توسعه پیدا کرده است، به‌نحوی که بخش مهم اطلاعات موردنیاز مدیریت را تامین می‌کند. به‌همین دلایل، مدیر نمی‌تواند حتی با اتکا به اطلاعات و تجربیات شخصی و اطلاعات منعکس در صورت‌های مالی، به‌نحوی احسن وظایف خود را انجام دهد. سیستم اطلاعاتی حسابداری مدیریت، با هدف کمک به مدیریت در امر تصمیم‌گیری به‌وجود آمده و همگام با گسترش و پیچیده شدن سیستم تولید، رشد و گسترش یافته است. نقش حسابداری مدیریت، عبارت است از تهیه و ارائه اطلاعات مرتبط و سودمند برای کمک به مدیریت در برنامه‌ریزی فعالیت‌ها، اعمال کنترل مدیریت و تصمیم‌گیری عقلایی در زمینه تحقق اهداف سازمان.

حسابداری مدیریت را نمی‌توان مجموعه‌ای از قواعد ثابت تلقی کرد. زیرا سعی می‌کند تا به افراد درون‌سازمان (هیئت مدیره، مدیران و دیگر افراد) در زمینه اخذ تصمیم‌گیری‌ها یاری کرده و راهنمایی معتمد برای نمایان‌سازی سیاست‌ها و نقشه‌های آتی سازمان باشد.

* دکتر محمدحسن قلی‌زاده – مجید آزادی‌خواه سلیمی

مدیریت تكنولوژی، درواقع مدیریت سیستمی است كه خلق، كسب‌ و به‌كارگیری تكنولوژی را ممكن می‌سازد. همچنین شامل مسئولیتی است كه این فعالیت‌ها را در مسیر خدمت به بشر و براورده‌سازی نیازهای مشتری قرار می‌دهد. تحقیق، اختراع و توسعه، اساسی‌ترین مؤلفه‌های خلق تكنولوژی و وقوع پیشرفت‌های تكنولوژیك هستند، اما در مسیر تولید ثروت، مؤلفه‌ مهم‌تری نیز وجود دارد كه به‌كارگیری یا تجاری‌سازی تكنولوژی است. به‌بیانی‌دیگر، مزایای تكنولوژی هنگامی تحقق می‌یابند كه نتیجه آن به دست مشتری برسد. مشتری می‌تواند فرد، شركت یا نهادی دولتی همچون سازمان‌های دفاعی باشد. اختراعی كه در قفسه نهاده شود، ثروت تولید نمی‌كند و ایده‌ای كه بروز می‌كند و به كار بسته نمی‌شود – حتی اگر به‌عنوان اختراع به ثبت برسد- بازده مالی ندارد. تكنولوژی هنگامی به تولید ثروت منجر می‌شود كه یا تجاری شود و یا در مسیر تحقق اهداف استراتژیك و یا عملیاتی سازمان به‌كار بسته شود.

مدیریت تكنولوژی، مبحثی بین رشته‌ای است كه علوم، مهندسی و مدیریت را به هم پیوند می‌دهد. از دیدگاه این مدیریت، تكنولوژی اصلی‌ترین عامل تولید ثروت است و ثروت چیزی بیشتر از پول است كه می‌تواند عواملی همچون ارتقای دانش، سرمایه فكری، استفاده مؤثر از منابع، حفظ منابع‌طبیعی و سایر عوامل مؤثر در ارتقای استاندارد و كیفیت زندگی را شامل شود.

نویسنده : افسانه بها