جیمز وات ، نامی آشناست كه بیشتر از او در درسهای فیزیك و مكانیك شنیده‌ایم ؛ اما جالب است بدانیم كه وی در اوائل قرن نوزدهم نظریاتی ارزشمند در باب روشهای استاندارد عملیاتی ، متدهای كار ، طرح ریزی ، دستمزد ، زمانهای استاندارد ، اطلاعات استاندارد ، بیمه كاركنان و موارد كاربرد بازرسی و حسابداری بیان نموده ‌است . لیستی طویل و موضوعاتی پراهمیت هستند ، چنین فكر نمی‌كنید ؟!

رابرت اون ، نظریه‌پرداز دیگری بود كه احتیاج به استفاده و كاربری عملیات كارگزینی را صراحتا بیان نمود و مسئولیت آموزش كارگران را بر عهده مدیریت نهاد ؛ وی همچنین برای كارگران ، خانه و امكانات معیشتی مناسب در‌نظر گرفت .

جیمز میل ، در دهه 1820 حركات انسانی را تجزیه ، تحلیل و تلفیق نمود .

چارلز بیچ متفكر دیگری بود كه در دهه 1830 روشهای علمی انجام كار را مورد تایید قرار‌داد ؛ تشریح مختصات شغل را تاكید نمود و در موضوعاتی چون تقسیم كار ، مطالعه حركت ، زمان حسابداری قیمت تمام‌شده و نیز عوامل موثر بر كارایی كاركنان ، نظریاتی ارزشمند بیان نمود .

جیمز استوارت میل ، این بار در دهه 1850 ، مباحثی در باب حوزه نظارت ، وحدت فرماندهی ، نظارت كاری و اداری ، تقسیم كار و نیز حقوق و دستمزد ارائه نمود .

هنری یور ، در همان زمان ( دهه 1850 ) درمورد اصول سازمان ، ارتباطات و اطلاعات مورد استفاده در سازمان نظریاتی ارائه داد .

در گام دهم ، پیشگامان نیمه دوم قرن نوزدهم را به بررسی خواهیم نشست ...

در ادامه معرفی نظریه پردازان صنعتی قرن نوزدهم به نیمه دوم این قرن می‌رسیم :

در دهه 1850 دانیل‌.‌ی‌.‌مكالیوم در ارتباط با موارد‌استفاده چارت و نمودار در نشان‌دادن تركیب سازمانی و كاربرد منظم مدیریت در سازمان راه‌آهن مباحث خویش را بیان داشت .

دبلیو‌.‌ی‌.‌جنیوتر در دهه 1870 میلادی ، مطالعاتی در باب حركت و خستگی كارگران و تاثیر وسایل مختلف بر روی كار ارائه نموده‌است .

در سال 1881 بود كه جوزف وارتون ، درس مدیریت را در سطح كالج به وجود آورد .

هانری میكالیف در دهه 1880 ، نظریاتی در مورد علم اداره و شركت در سود كارخانه ارائه نمود .

فردریك هالسی متفكر دیگری بود كه در باب سیستم پاداش نظریات خویش را بیان نمود .

به قرن بیستم می‌رسیم ؛ سالهایی كه شتاب مضاعفی را در تكامل مهندسی صنایع با خود به همراه داشت . قرن بیستم را در گام یازدهم با پدر مدیریت علمی آغاز خواهیم‌نمود ...

شخصی که او را به عنوان پدر مدیریت علمی می‌شناسیم فردریک تیلور ( 1915 - 1856 ) است . وی یک مهندس مکانیک بود که در طول فعالیت خود در صنایع فولاد‌سازی ، روش بهتری برای انجام فعالیتهای کارگری پایه‌گذاری کرد و به این ترتیب اولین فردی شد که یک فرضیه کامل در اصول ‌مدیریت و مطالعه روشها پایه‌گذاری نمود ؛ به بیان بهتر زمینه کاری وی بهره‌وری بود . او بیش از همه در توسعه رشته مهندسی صنایع به صورت منظم و تعریف شده نقش داشته اما هیچگاه در نوشته‌هایش اصطلاح مهندسی صنایع را به کار نبرده و از ترکیب مدیریت علمی برای کارهایش استفاده نموده ‌است . دو کتاب تیلور به نامهای مدیریت کارخانه و اصول مدیریت علمی از نخستین آثاری هستند که در آنها به طور منطقی و برنامه‌ریزی شده مسایل مدیریت تولید و کارخانه مورد بررسی قرار گرفته‌اند . فرمول تیلور برای به حداکثر رساندن سطح تولید شامل سه عنصر کار مشخص ، زمان مشخص و روش مشخص بود که این فرمول از مفاهیم پایه‌ای مهندسی صنایع به شمار می‌رود .

جیمز چاپمن نقش بی‌نظیر تیلور را چنین عنوان نموده است :

1-       تعیین علمی استانداردهای کار

2-       سیستم پرداخت دستمزد بر مبنای استانداردی از کار انجام شده توسط هر کارگر

3-       ریاست وظیفه ای

4-       انقلاب فکری که تیلور آن راپیشنیاز برپایی و اجرای مدیریت علمی می‌دانست .

شناخت پیشگامان مهندسی صنایع را در قرن بیستم با فردریک تیلور آغاز نمودیم و در گام بعدی با هنری گانت راهمان را ادامه خواهیم‌ داد ...

در گام پیشین و در مبحث پیشگامان مهندسی صنایع در قرن بیستم از فردریک تیلور به عنوان پدر مدیریت علمی نام بردیم و سپس تصمیم بر آن شد تا به سراغ هنری گانت برویم .

گانت نیز یک مهندس هم عصر تیلور بود که در توسعه تفکر مدیریتی تاثیر بسزایی داشت . اهم فعالیتهای او به سالهای همکاری با تیلور و به عنوان مشاور باز می‌گردد . او نخستین کسیست که مسایل برنامه ریزی تولید را مطرح نمود و با علاقه و توجهی که به هزینه های تولید ، انتخاب مناسب کارگران و آموزش آنها و نقش پاداشهای نقدی در تولید نشان داد ، قدمهای ارزنده‌ای در این زمینه‌ها برداشت . اهم تلاشهای او را می‌توان در موارد ذیل خلاصه نمود :

1-       فعالیت در زمینه سیستمهای انگیزشی و تقویتی برای کارگران .

2-       تقویت مدیریت و حمایت از آموزش کارگران .

3-       توجه به مسئولیتهای اجتماعی در تجارت و صنعت .

4-       ارزیابی نتایج مدیریت به وسیله نمودارهای گانت و دیگر روشها .

جالب اینجاست که علیرغم آنکه تیلور و گانت با هم کار می‌کردند نظریاتشان در باب مدیریت علمی با یکدیگر متفاوت بود ؛ تیلور به خصوصیات علمی و تکنولوژیک کار در صنعت علاقه‌مند بود ، حال آنکه گانت به مسایل و فاکتورهای انسانی توجه بیشتری داشت .

در گام آتی با برادران گیلبرت همراه خواهیم شد ...

آیا تاكنون در مباحث ارزیابی كار و زمان نام این دو برادر را نشنیده‌اید ؟

فرانك و لیلیان در اوائل قرن بیستم در نتیجه مطالعاتی كه بر روی حركت - به عنوان یك تكنیك در امور مهندسی - انجام دادند تاثیر بسیاری بر مهندسی صنایع نهادند .  دستاوردهای فرانك گیلبرت در زمینه بهبود روشهاست ؛ وی پس از آنكه مشاهده نمود تفاوتهای اساسی در روشها و حركات افراد مختلف برای انجام فعالیتی واحد وجود دارد ، بر آن شد تا بهترین روش انجام یك كار را بیابد . فرانك در توسعه مطالعه حركات ریز ، حركات را به عناصر پایه ای به نام تربلیگ تقسیم‌بندی نمود ؛ او سرانجام در سال 1911 اصول مطالعات حركت را منتشر نمود .

از سوی دیگر ، دلبستگی لیلیان به روانشناسی صنعتی در بسیاری از نوشته‌های او هویداست . وی تاثیر بسزایی در زمینه‌هایی چون فرصت‌بخشی به كارگران تازه‌كار و بی‌مهارت برای كسب تجربه ، مطالعه استراحتهای مجاز برای رفع خستگی‌های غیر‌قابل‌ترمیم و مفاهیمی از این دست داشت .

در گام آتی روند معرفی نظریه‌پردازان نیمه اول قرن بیستم را ادامه خواهیم‌داد ...