مهمترین هدف هر سازمان، دستیابی به بالاترین بهره‌وری ممكن یا بهره‌وری بهینه است. عوامل مؤثر بر بهره‌وری عبارتند از: سرمایه، ابزار و وسایل، روش‌های انجام كار، ساختار و نیروی انسانی است. در بین این عوامل، منابع انسانی مهم‌ترین نقش را ایفا می‌كنند. نیروی انسانی، فرهیخته و ماهر می‌تواند مستقیم و غیرمستقیم، دیگر عوامل تولید را تحت‌تأثیر نگرش‌ها، رفتارها، مهارت‌ها و دانش‌های خود قرار دهد. وظیفه مدیریت در جلوگیری از هرز رفتن سرمایه‌ها بویژه نیروی انسانی و همچنین افزایش بهره‌وری در سازمان، این است كه با افزایش صمیمیت و ایجاد روح همكاری در محیط كار، خود را به كارگران و سرپرستان نزدیك‌تر كرده و آنان را به مشاركت در بهبود بهره‌وری سازمان و كاهش ضایعات و اتلاف منابع تشویق كند. در چندسال اخیر، واژه‌هایی جدید درعرصه كیفیت و بهره‌وری ظهور كرده‌اند كه برخی از آنها به بنیان‌های این علم اشاره داشته و برخی صرفا دهان پركن بوده و جنبه تبلیغاتی برای شركت‌های مشاوره مدیریت دارند. شناسایی و حذف تمامی فعالیت‌های فاقد ارزش‌افزوده و افزایش ارزش‌افزوده از مرحله تهیه مواد اولیه تا تولید و در نهایت فروش، اهداف غایی تمامی سیستم‌های ارتقای كیفیت و بهره‌وری در هر واحد صنعتی هستند. در این مقاله، تلاش شده است تا ضرورت و اهمیت نیروی انسانی در افزایش نرخ بهره‌وری واحدهای صنعتی موردبررسی قرار گیرد. همچنین در خصوص چگونگی ارتقای كیفیت و بهره‌وری نیز بحث خواهد شد.

نویسنده : غلامحسین سلیمانی

امروزه چالش بزرگ کشورهای درحال توسعه، بهره‌وری است و کشور ما نیز با درک این موضوع، چند سالی است که در پی یافتن راهی برای نهادینه کردن این مفهوم در جامعه صنعتی و سازمانی خویش است. چرخه‌های مدیریت بهره‌وری که با رویکرد کایزن عملیاتی در بخش عمده‌ای از سازمانها و صنایع کشور در حال استقرار است، یکی از راهکارهای ارائه شده در این زمینه است. کایزن یک الگوی ساده، کم هزینه و موفق ژاپنی است که کلید موفقیت ژاپنی‌ها بوده است.

خطا و شكست، مفاهیمی هستند كه از ابتدای تاریخ بشر تا قرن حاضر، همواره با نوع انسان در تقابل بوده‌اند، با این تفاوت كه اگر فكر و مشغله انسان‌های نخستین، صرف مقابله با خطرات و بلایای طبیعی می‌شد، در چند قرن اخیر به‌واسطه پیشرفت علم و فناوری، خطرات طبیعی در مقابل خطرات صنعتی از درجه اهمیت كمتری برخوردار شده‌اند. به‌بیانی دیگر، انسان صنعتی خود را در دنیایی از خطرات غیرطبیعی و ساخته دست خود گرفتار كرده است.

به‌واسطه نوع نیاز انسان تا اواسط قرن بیستم، مفاهیم مربوط به ایمنی، گسترش چشمگیری نداشته و طراحان محصولات و سیستم‌های صنعتی با استفاده از روش سعی و خطا اقدام به طراحی سیستم‌های عملیاتی می‌كردند. اما آیا با وجود محصولات پیچیده دارای فناوری بالا، باز هم امكان استفاده از این دیدگاه وجود دارد؟

بی‌شك، پاسخی جز عبارت «خیر» برای این سوال وجود ندارد. با توجه به‌همین نیاز بود كه همراه با توسعه هر چه بیشتر محصولات صنعتی، سیستم‌ها و مفاهیم مدیریت و مهندسی ایمنی تكوین یافتند. از سوی دیگر با پیشرفت روزافزون مفاهیم ایمنی و پایانی، فنون و ابزار مربوط به تجزیه و تحلیل خطر و خطا نیز توسعه بیشتری یافته‌اند.

مقاله حاضر، به تشریح توسعه و پیشرفت‌های انجام شده درخصوص FMEA كه طی چند سال اخیر تحت عناوین EFMEA و FMERA معرفی شده‌اند، پرداخته است.

واژه‌های كلیدی: خطا، شدت، تشخیص، رخداد.

خطا و شكست، مفاهیمی هستند كه از ابتدای تاریخ بشر تا قرن حاضر، همواره با نوع انسان در تقابل بوده‌اند، با این تفاوت كه اگر فكر و مشغله انسان‌های نخستین، صرف مقابله با خطرات و بلایای طبیعی می‌شد، در چند قرن اخیر به‌واسطه پیشرفت علم و فناوری، خطرات طبیعی در مقابل خطرات صنعتی از درجه اهمیت كمتری برخوردار شده‌اند. به‌بیانی دیگر، انسان صنعتی خود را در دنیایی از خطرات غیرطبیعی و ساخته دست خود گرفتار كرده است.

به‌واسطه نوع نیاز انسان تا اواسط قرن بیستم، مفاهیم مربوط به ایمنی، گسترش چشمگیری نداشته و طراحان محصولات و سیستم‌های صنعتی با استفاده از روش سعی و خطا اقدام به طراحی سیستم‌های عملیاتی می‌كردند. اما آیا با وجود محصولات پیچیده دارای فناوری بالا، باز هم امكان استفاده از این دیدگاه وجود دارد؟

بی‌شك، پاسخی جز عبارت «خیر» برای این سوال وجود ندارد. با توجه به‌همین نیاز بود كه همراه با توسعه هر چه بیشتر محصولات صنعتی، سیستم‌ها و مفاهیم مدیریت و مهندسی ایمنی تكوین یافتند. از سوی دیگر با پیشرفت روزافزون مفاهیم ایمنی و پایانی، فنون و ابزار مربوط به تجزیه و تحلیل خطر و خطا نیز توسعه بیشتری یافته‌اند.

مقاله حاضر، به تشریح توسعه و پیشرفت‌های انجام شده درخصوص FMEA كه طی چند سال اخیر تحت عناوین EFMEA و FMERA معرفی شده‌اند، پرداخته است.

واژه‌های كلیدی: خطا، شدت، تشخیص، رخداد.

در هر متدولوژی بر اساس فلسفه و رویكرد خاص آن از روش‌ها و تكنیك‌هایی استفاده می‌شود كه با درك آنها می‌توان بدون اجرای مستقیم متد از روح حاكم بر آن سود جست. هدف این مقاله بررسی فلسفه، اصول و خط‌مشی شش سیگما و استفاده آن در بهینه‌سازی SPC و معرفی مدلی اجرایی است تا بتوان به راحتی آن را آموزش داده و پیاده كرد. با اجرای این مدل، نگرش شش سیگما و روش‌های اصولی آن تسری یافته، اجرای SPC موثرتر شده و در صورت لزوم زمینه برای پیاده‌سازی شش سیگما فراهم می‌آید و با تمرین نگرش جامعی كه در شش سیگما نهفته است هم‌افزایی مجموعه افزایش می‌یابد.

برای اطمینان از صحت پیاده‌سازی این روش، به نكاتی كه بهتر است مشتریان و ممیزان سیستم‌های مدیریت كیفیت به هنگام ممیزی در نظر داشته باشند، اشاره شده است.